VÀI NÉT VỀ SÁCH GIÁO KHOA NGỮ VĂN 10 - BỘ KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

Tháng 1 năm 2022, NXB Giáo dục đã giới thiệu tới quý thầy cô và đông đảo công chúng bộ sách giáo khoa (SGK) lớp 10 theo chương trình giáo dục phổ thông mới 2018 - bộ Kết nối tri thức với cuộc sống. Trong khuôn khổ bài viết này, xin được giới thiệu tới quý thầy cô và các em một số nét cơ bản trong bộ sách Ngữ văn 10.  

 

1.Tác giả bộ sách:

- Tổng chủ biên: Bùi Mạnh Hùng

- Chủ biên: Phan Huy Dũng

Cùng các tác giả: Trần Ngọc Hiếu, Nguyễn Thị Diệu Linh, Đặng Lưu, Hà Văn Minh, Nguyễn Thị Ngọc Minh, Nguyễn Thị Nương, Đỗ Hải Phong.

- NXB Giáo dục Việt Nam phát hành.

2. Cấu trúc chung:

Bộ sách Ngữ văn 10 có 09 bài học, gồm hai tập.

Tập 1 có 05 bài học: Sức hấp đẫn của truyện kể, Vẻ đẹp của thơ ca, Nghệ thuật thuyết phục trong văn nghị luận, Sức sống của sử thi, Tích trò sân khấu dân gian. Những bài học này sẽ giúp người học củng cố và bổ sung kiến thức và đặc điểm của một số loại, thể loại văn bản quen thuộc như: truyện; thơ trữ tình; kịch bản văn học chèo, tuồng; văn bản nghị luận…đồng thời biết cách thực hành đọc, viết, nói và nghe.

Tập 2 có 04 bài học, thể hiện những đòi hỏi mới của việc tiếp nhận và vận dụng kiến thức về loại, thể loại văn bản, nhất là văn bản thông tin: Nguyễn Trãi – “Dành còn để trợ dân này”, Quyền năng của người kể chuyện, Thế giới đa dạng của thông tin, Hành trang cuộc sống.

Cuối sách có 4 bảng hỗ trợ tra cứu các thuật ngữ, các yếu tố Hán Việt, các tên riêng nước ngoài xuất hiện trong những bài học của mỗi tập.

          3.Cấu trúc từng bài học

- Nhan đề bài học trong Ngữ văn 10 không đặt theo tên từng loại, thể loại văn bản hay theo nội dung, chủ đề của các cụm văn bản được chọn, mà theo một số vấn đề hay yếu tố nổi bật của loại, thể loại. Trọng tâm của mỗi bài học là các văn bản thuộc cùng một loại, thể loại đã được gợi mở từ nhan đề bài học. Các văn bản này có mối liên hệ nhất định với nhau về nội dung và không nhất thiết phải cùng ra đời trong một thời kì hay cùng thuộc về một nền văn học.

- Yêu cầu cần đạt: cho biết mục tiêu phát triển năng lực và phẩm chất của bài học, quy định rõ điều phải đạt được với các hoạt động đọc, viết, nói và nghe.

- Tri thức ngữ văn: trình bày khái quát về những đơn vị kiến thức mang tính chất công cụ, giúp người học có thể đọc hiệu quả các văn bản chính của bài học và thực hiện các hoạt động viết, nói và nghe một cách thuận lợi.

- Gợi dẫn trước văn bản đọc: gồm một số câu hỏi và gợi ý, đòi hỏi người học huy động những kiến thức và trải nghiệm liên quan đến nội dung văn bản, nhằm thực hành đọc hiểu với tâm thế tích cực, chủ động.

- Thẻ trong văn bản đọc: thường có hình thức của câu hỏi hay đơn thuần chỉ là lời nhắc về chiến lược đọc mà bạn cần vận dụng khi đọc từng phần của văn bản.

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm: đưa đến những thông tin khái quát về tác giả, thể loại và xuất xứ của tác phẩm giúp bạn có thêm căn cứ để đánh giá văn bản vừa đọc một cách toàn diện.

- Trả lời câu hỏi: gồm hệ thống cau hỏi theo nhiều cấp độ nhận thức, hướng dẫn người đọc tìm hiểu văn bản đúng trọng tâm và theo hướng yêu cầu cần đạt của bài học.

- Kết nối đọc – viết: nêu yêu cầu viết ngắn, tạo cho người học thói quen ghi nhanh ấn tượng, cảm nhận, suy nghĩ của mình về văn bản vừa đọc.

- Thực hành Tiếng Việt: lưu ý người học về các hiện tượng ngôn ngữ trong văn bản đọc cần được tìm hiểu sâu, giúp bạn củng cố hoặc làm giàu thêm kiến thức về Tiếng Việt để đọc, viết, nói và nghe một cách tích cực, hiệu quả.

- Viết: nêu kiểu bài, yêu câu chung của kiểu bài và những hướng dẫn cụ thể về quy trình viết.

- Nói và nghe: cho biết nội dung cụ thể của hoạt động (chuẩn bị nói và nghe, thực hành nói và nghe, trao đổi)

- Củng cố, mở rộng: là phần đặt cuối bài học giúp người học ôn lại những điều đã được học và rèn luyện, đòi hỏi người học mở rộng vốn đọc và biết vận dụng kiến thức, kĩ năng vào thực hành viết, nói và nghe theo một số đề tài mới.

- Thực hành đọc: đưa ra một văn bản cùng loại hay thể loại với các văn bản đọc chính và một số gợi ý, yêu cầu bạn tự đọc theo hướng dẫn, trên cơ sở vận dụng kiến thức và kĩ năng đọc đã được hình thành trước đó. 

 

Nhìn chung, bộ sách Ngữ văn 10 – bộ Kết nối tri thức với cuộc sống được trình bày khoa học, nội dung phù hợp với mục tiêu cần đạt của chương trình bộ môn, bám sát thực tiễn đời sống, thiết thực; các mức độ yêu cầu về năng lực, phẩm chất rõ ràng, điều này không chỉ giúp giáo viên mà ngay cả người học cũng có thể tự đánh giá được mức độ của bản thân sau khi kết thúc nội dung học.   

                                                         Yên Bái, tháng 1 năm 2022

                                                                   Đoàn Phương 

Bài tin liên quan
Tin tức
Tin tức
Tin đọc nhiều